دانشجویان کامپیوتر اصفهان

وب سایت سابق(( دانشجویان کامپیوتر جهاد دانشگاهی یزد - خرم آباد ))

مفهوم و ابعاد فناوری و مدیریت فناوری

سلام دوستان عزیز.....

اینم یک مطلب در مورد فناوری که درخواست کرده بودیت امیدوارم مورد استفادتون قرار بگیره؟

وضعیت چرخه عمر فناوری، اهداف و سیاست‌های متفاوتی را برای سیاست‌گذاران فناوری در کشورها ایجاب می‌کند. هدف و چگونگی تسلط بر فناوری در مرحله تولد آن یقیناً با هدف و چگونگی تسلط بر آن در مرحله بلوغ متفاوت است. همچنین این مفهوم در انتقال فناوری بسیار مهم است؛ چرا که نباید یک فناوری را که در مرحله افول است به کشور انتقال دهیم؛ هرچند دارنده آن فناوری مشتاقانه ما را ترغیب به خرید آن نماید!

لطفاً ادامه مطلب را بزنید:


- تعریف فناوری
در مورد تعاریف فناوری یک‌سری تعاریف و باورهایی رایج است که هیچ‌کدام کامل نیست:
• فناوری، کاربرد علم در عمل است؛
• فناوری، عامل تبدیل منابع به کالاها و خدمات است؛
• فناوری به معنی ابداع و اختراع است؛
•هر آن چه که مصنوع انسان بوده و متمایز از طبیعت باشد، فناوری است.
هرکدام از تعاریف فوق تنها به یک بعد از ابعاد فناوری اشاره دارد؛ اما درواقع باید گفت فناوری یعنی توانایی. هر نوع توانایی که ما را قادر به تسلط بر طبیعت، دانش و امکانات نماید، نوعی فناوری است. بنابراین فناوری می‌تواند شامل هر یک از این موارد باشد اما خود این‌ها نیست: نه دانش، نه اختراع، نه ماشین‌ و نه محصول.

- سطوح فناوری
فناوری سطوحی دارد و بسیط نیست. اولین و ساده‌ترین سطح آن «بهره‌برداری» است؛ اگر یاد گرفتیم از کامپیوتر استفاده کنیم، تازه به سطح بهره‌برداری از آن دست یافته‌ایم. سطوح بعدی فناوری به ترتیب عبارتند از: تعمیر و نگهداری، مهندسی ساخت، مهندسی طراحی، تحقیقات توسعه‌ای و تحقیقات کاربردی. پس اگر گفته شد که ما به فناوری
x دست پیدا کرده‌ایم، باید سؤال شود که به چه سطحی از این فناوری دست پیدا کرده اید؟ در تلویزیون‌سازی تا چه سطحی از کدام فناوری آن پیشرفت کرده‌ایم؟ آیا به «طراحی» مادربرد تلویزیون نیز دست یافته‌ایم یا خیر؟
متأسفانه سهم قابل توجهی از ماشین‌آلات وارداتی صنایع پتروشیمی، سیمان، فولاد و مانند آن که به‌سادگی نیز به کشور منتقل می‌‌شوند، قدیمی یا فرسوده بوده و وابستگی ما را به خارجیان بیشتر می‌کند. چرا کشورهای صاحب فناوری این نوع فناوری‌ها را به راحتی در اختیار ما قرار می‌دهند و در مقابل چرا حاضر به انتقال دانش فنی بسیاری از محصولات نیستند؟
پاسخ این سوال لزوم توجه به سطوح فناوری را برای ما بازگو می‌کند؛ دارنده فناوری‌های بالغ و جاافتاده، دیگر مزیتی در نگهداری آن ندارند و از فروش آن به کشورهای درحال توسعه و در راستای آن، وابستگی متقابل کشور خریدار برای تعمیرونگهداری ماشین‌آلات فرسوده، از دو جانب سود می‌کنند. وقتی خط تولید خودرو، فولاد، پتروشیمی و مانند آن را از خارج می‌خریم، برای تعمیر، تأمین قطعات یدکی و لوازم جانبی آن دوباره به طرف خارجی وابسته می‌شویم؛ چراکه دانش فنی به ما نداده‌اند بلکه خط تولید داده‌اند.

- چرخه عمر فناوری
«چرخه عمر فناوری» مفهومی است که در سیاست‌گذاری و مدیریت فناوری بسیار مورد توجه است. هر فناوری در طول زمان، مراحلی را طی می‌کند که شامل مرحله جنینی و تولد، رشد فزاینده، رشد کاهنده، بلوغ و افول می‌شود. این مفهوم برای یک فناوری در جهان ثابت است و از کشوری به کشور دیگر تفاوت نمی‌کند؛ یعنی مفهومی کلی و جهانی است. مثلاً گفته می‌شود فناوری‌های جدید مانند نانوفناوری و زیست‌فناوری در مرحله تولد و ابتدای رشد خود هستند.
وضعیت چرخه عمر فناوری، اهداف و سیاست‌های متفاوتی را برای سیاست‌گذاران فناوری در کشورها ایجاب می‌کند. هدف و چگونگی تسلط بر فناوری در مرحله تولد آن یقیناً با هدف و چگونگی تسلط بر آن در مرحله بلوغ متفاوت است. همچنین این مفهوم در انتقال فناوری بسیار مهم است؛ چرا که نباید یک فناوری را که در مرحله افول است به کشور انتقال دهیم؛ هرچند دارنده آن فناوری مشتاقانه ما را ترغیب به خرید آن نماید!
به‌عنوان نمونه‌ای از تفاوت سیاست‌گذاری در مراحل مختلف چرخه عمر، فعالیت‌های نوآوری در هر یک از این مراحل، متفاوت است. در مرحله جنینی و تولد (مانند نانوفناوری)، فعالیت‌های نوآوری در مراکز آموزشی و پژوهشی متمرکز است. در مرحله رشد فزاینده (مانند میکروالکترونیک)، باید فعالیت‌های نوآوری را در واحدهای تحقیق‌ و توسعه صنعتی متمرکز ساخت. چرا که این واحدها درون صنعت هستند و می‌خواهند فناوری را از آزمایشگاه‌ها به دنیای واقعی بکشانند و در محصولات و فرایندها متبلور سازند. در مرحله رشد کاهنده (مانند کامپیوتر شخصی)، فعالیت‌های نوآوری را در واحدهای طراحی و مهندسی متمرکز می‌سازند و نهایتاً در مرحله بلوغ (مانند خودرو)، در بخش بازاریابی، فروش و خدمات پس از فروش متمرکز می‌شود. لذا در هر مرحله از رشدیافتگی یک صنعت یا فناوری، باید نوآوری به سمتی که نیاز مبرم به آن داریم سوق داده شود.
از سوی دیگر، تفاوت‌های مراحل تولد و رشد خیلی دقیق و آموزنده است. در مرحله تولد و زمانی که فناوری هنوز در حد آزمایشگاه‌ها و پژوهش‌های اولیه مطرح است، نوآوری عمدتاً در قالب مقاله (
paper) و پتنت (patent) دیده می‌شود؛ ولی در مرحله رشد عمدتاً‌ در قالب طراحی صنعتی و لیسانس است. پس اگر فناوری در مرحله رشد خود است، نباید حمایت از نوآوری را در دانشگاه‌ها و برای تولید paper و پتنت متمرکز سازیم. همچنین در مرحله تولد، تغییرات فنی بیشتر جهت جواب گرفتن از آزمایشات صورت می‌گیرد، اما در مرحله رشد تغییرات فنی درون فرآیندها صورت می‌گیرد تا فرآیند، بهینه شده و به کاهش هزینه تولید منجر شود. در مرحله تولد، توسعه فناوری بیشتر ذهنی و مکتوب بوده و در مرحله رشد، ماشینی و مکانیزه است. در مرحله تولد، نیروهای محقق نیاز داریم و در مرحله رشد به مهندسین متخصص نیازمندیم. در مرحله تولد تقسیم کار، صرفاً علمی بوده و میان دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و آزمایشگاهی صورت می‌گیرد، اما در مرحله رشد، تقسیم کار صنعتی بوده و از زنجیره‌های تولید و تأمین و پیمانکاری صحبت می‌شود. تحقیقات در مرحله تولد، دانشگاهی است و در مرحله رشد، صنعتی. نتیجه تحقیقات در مرحله تولد، صرفاً دستاوردهای علمی است، اما در مرحله رشد انواع یادگیری فناوری (Technology Learning) رخ می‌دهد. در مرحله تولد، بیشتر موفقیت‌ها ناشی از نبوغ فردی است، اما در مرحله رشد، موفقیت‌ها ناشی از پیوندهای سازنده میان عوامل مختلف در قالب گروه‌ها و شبکه‌های صنعتی است. و در یک جمله، در مرحله تولد، در فضایی آکادمیک سیر می‌کنیم و در مرحله رشد، به فضای رقابتی و به اصطلاح «دنیای گرگ‌ها» وارد می‌شویم.


نویسنده : م . رحمتی - ساعت ۱:٥٧ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱۳۸٩/۳/۱٢
نظرات ()    |   لینک ثابت    |   تگ کامپیوتر


Powered By Persianblog.ir - Designed By Payam salami pargoo